SPORTELLO LINGUISTICO DI SPEZZAN

"Fritat me spërënj"

Përbërëse: një mac spërënj, 4 ve, val ulliri, krip sa sosën

Lani e prini spërënjt, zieniji një cik te ujit me krip. Kulloniji e diganisniji pak te valt, mbishkarniji vet, pas ç’i rahtit me kripën e peprin. Vëni fritatën e ngrohtë te tryesa.

Mbahet mend:

14 Prill 1635 Lehet zoti Viçenx Manjokavalli. Ai qe i pari arqiprifti çë Spixanë tha meshën me ritin latin.

24 Prill 1836 Pas një tërmet shumë i fort çë i ra për gjith Kalabrìn, Spixana si për mërakull nëng patirti dëme.

Prilli është muaji e pranverës pjot me kullure, era të mira e pjot diell, çë na ngrohen pas një dimër i fort. Ky është edhe muaji më i pasur për naturën, gjith arvuret janë me lule, animalt zgjohen e zë e tunden sa të shkonjën dimrin çë vjen. Midis kulluret ata e florës jan më të bukurat si një trandafile e lulëzuar, një mjendull me lule, një arvur mimozje ose një dhe pjot me lule.

Te ky muaj, shumë herë ndodhen festat e Pashkvet, çë te katundi janë shumë të tëndirtura. Zëhet me e Ёnjtën e Madhe, kur te qishat ndreqen sumburket, ku gjindjat ven e lenjën talurt me grur të lidhura me një çuf, pas mjezditës të lajturit e këmbvet është njeter çast i rëndësishëm të kësaj ditë.

Të Prëmten e Madhe, kreshma e nxjerrja e mishit të verës vënjën në dukje këtë ditë me helmë. Mbrëmanet ndodhja më e pritur ka gjith është pruçsjona me Krishtin i vdekur i qellur sipër shpatulit ka besimtarët e prapa statulla e Dolloratës e sjel ka grat çë bën vut. Grat ka një anë e burrat ka jetra këndonjën kalimeret çë mbanjën mend Pasjonën e Zotit Krisht e helmin e Shën Mërisë.

E Dielta e Pashkvet vë në dukje rringjalljen e Zotit Krisht e fillimin, për spixanjotët, e festës e kushtuar Zonjës Mirëbërëse.

Te tryesa nëng mangonjën vet, simbol i jetës e çmime urimish. Janë shumë të përdorura kur bëhen dullçet tipike e këtij moti, për këtë kur qaset java e madhe te fëmilët tone është tradhita të bëhet “kulaçi”, buk të dredhur si një kuror e mund jet i stolisur me një o më ve të ziera. Ose kucualli, cakuniqe brumi të dredhura, ka një anë nën një koc ku vëhet vea e ka jetra anë kanë formën e këmbvet.

(Nutixja)

(0j bir, oj biro)

"Kulaçi"

Përbërëse: 3 kg miell, 500 gr val ulliri, 500 gr cukar, 20 ve, 1,5 brum të thjesht, korq portogale të gërrier, 1 limun

Bëni gjeshjen me gjith përbërëset te qastieri, et rritet brumit të shurbier e mbulonije mirë sa të mbahet i ngroht. Ndani brumit me një ksistër të bëni më kuleçe, e vëni nga cop te qastieri e shurbenije. Bëni si tre kordarele të gjera 3, 4 cm. Dredhëni e pas lidhni të dya anët njer kur merr formën tundu. Mund vëhen ve të ziera. Bin rrinjën për andonjë orë. Më parë t’i mburrnarni, rrihni ca ve te një talur e vënija sipër kulaçit. Kur marrën një kullur të kuqe janë të bëna.