Janari - Fjevari - Marci - Prilli - Maji - Theristi
-------------------------------------------------
Llonari - Gushti - Vjeshti - Shën Mitri - Shën Mërtiri - Shëndreu
SPORTELI GJUHËSOR
I SPIXANËS
T.:+39 / (0)981/953.284 e.mail: sl.spezzano@virgilio.it
![]()
Ku jemi - Historia - Veshja - Qishat - Burra të njohura - Gjuha - Arta e kultura - Spixana muaj për muaj - Shkruajna
"Kruçete"
Përbërëse: 2 kg fiq, 1 kg mjendulla
En thahen nën diellit për 20 ditë fiqt të ndërtuara sipër një kanic. Pas mirrni fiqt të thata e ndaniji dish me duart e vëniji ndë mest një mjendull; mbulliniji e ndërtoniji tue i dhën formën e një kryq e pas këlliniji mbrënd furrit. Kur i nxirrni ka furri shprishniji përsipër cukar e kanele; vioniji te një bukaç e vëniji te një vend i that.
"Llumxhana të pjota"
Përbërëse: 1 kg llumxhana, 1/2 kg mish derku o viçi, 300 gr tul bukje, 300 gr djath (pekorin) të gërrier, një mac petrosin, 2 ve, 1/2 qep e prer të holl, val ulliri, krip e pepër të zi të bjuajtur
Pas çë lajtit e shutartit llumxhanat, priniji dy copash tue i nxjerr tulën. Vëniji kripën te korqet e te tula e leniji të prëhen për një cik. Vëniji tek ujit të zierr për 1 o 2 min., e pas bëni cika tulën e mbishkarnije me tulën bukje, djathët, petrosint, peprit, qepën e vet. Shurbeniji mirė e mbjoni korqet e llumxhanavet. Ndirtoniji te lëngt e en zihen.


Mbahet mend:
18 Gusht 1898 Vdes Spixanë maxhuri Viçenx Lluçi, luftar gjatė bashkimit të Italijes, qe i dekoruar më herë.
31 Gusht 1666 Vdes zoti Nikoll Basta, i burgosur te kastjeli i Horës, për shkak të keqtrajtimvet.
Te katundi shihen e tëndiren kulluret e verës:
dherat t’arta me kallezat vinjën të mbjedhura, dita zë e
shkurtohet, por ajri ështė i ngroht. Te dherat zë e piqet
rrusht e ullinjt, ndërsa frutet e rrëmbat rriten edhe e
vinjën të mbjedhura. Zë e përvohen mullunet, fiqt,
por edhe barishta si pumdhoret e llumxhanat. Pasuria e frutës e
të barishtas gëzon tryesën me një mil kullure,
fëmilët spixanjote vjonjën pakund prodhime,
çë hahen te dimri, si fiqt të thata, o skapixha,
kunxerva pumdhorje e më gjë. Ndë 15 të gushtit
kremtohet Marrja e Shën Mërisë, festa qe e themeluar si
falenderim Shën Mërisë, pse spixanjotët nxuartin
armiqët ka katundi në ditën 06 llonar 1806, pas qe e vunė
te gushti kur ishën të fërrnuara korrjet. Te ky muaj
bëhet papana gara e “Shtjerrit”, për gjith ata gjind
çë mbjidhen Spixanë të shkonjën pushimet,
ndërsa shumė e tëndirtur ështė shfaqja “Miss
Arbëreshe”, ku zgjidhet një vashezë me veshjen
llambadhore nga gjith ata çë vinjën ka tjerët
katunde të Arbërisë. Shfaqja bëhet te teatri i
kushtuar ndjezotit rexhist Viçenx Peshe. Teatri gjëndet te
një vend ku një herė ish “përroi i Xhullumes” e kaha mund
shihet pamja e sheshit të Sibarit, malet e deti.

RRËXETA