Ku jemi - Historia - Veshja - Qishat - Burra të njohura - Gjuha - Arta e kultura - Spixana muaj për muaj - Shkruajna

 

SPORTELI GJUHËSOR

 

 I SPIXANËS

 

Udha nacjonale, 284 (87019) Spixana (Cs)                       

T.:+39 / (0)981/953.284 e.mail: sl.spezzano@virgilio.it

Llambadhori i Spixanёs ёshtë i bёnur ka dy vesta me qika tё ndёndura

*  *  *

Kamizolla = vesta pёr nёn e bёnur razi e gjatë njer te rrolёza me qikat tё ndёndura, çё zakonisht ka kullurin i kuq ose nenёs, e podhen e stolisur me njё galun ari i gjer.

 

Coha = vesta pёr sipёr, sirmje e thjesht e rigamartur me fjeta t’arta e podhen e stolisur me njё galun ari, vishet sipёr kamizollёs e ёshtë e shtringuar me qika tё ndёndura te mesi. Ësht pak pak mё e shkurtur se kamizolla kështu çё mund shihet galuni i vestёs pёr nёn. Kulluri mund jet i gjelbёr ose vjollё. Kur vishet ngrah, podhea  pёrposht ka ana e djathёta qikaret pёr sipёr tue marr formёn e njё xhavidhe me njё fuckё ka ana prapa çё puxharet sipёr krahut i djathёt  e hapet pёrpara si njё vendal.

 

Coha e Kamizolla vishen sipër një këmishë çë thërritet “linj”:

 

Linja = Kёmishё e gjat e bёnur me petk pumbaku tё bardh me njё skolatur e gjer e e stolisur ka tё dya anёt me theka tё bёnura me penj sirmje tё bardh.

 

Sipër shpatulit vishet “xhipuni”:

 

Xhipuni = xhaket shumë e shkurtur e bёnur me petk llamé ari me podhet tё stolisura me galune t’arta e me fasha galunesh t’arta tё gjera ka ana e shpatulit. Mёngёt kanë qindime t’arta shumë tё holla çё sillnjёn ndё mend elemende me lule e me ylёz.

Tuqili = Petk pumbaku i bardh çё mbulon skolaturёn e gjer të linjёs. 

Te koca puxharet një vel  çë thërritet “fllosh”:

Flloshi = Vel tulli. Kjo copё petk i jep mё madhёshti e pjotёsi llambadhorit. Është i karakterizuar ka qindime ari ose argjendi tё pasura.

 

                                                                                                                            

 

 

Veshja Arbëreshe "Paqane"

Kostumi i burravet është ai më pak i njohur, për faktin se zakoni të vishej u buar ka shumë sekul. Megjithatë, sipas neve, ka një rëndësi shumë e madhe, jo vetëm për pasurinë e tij por edhe për vlerin historik e tradhicjonal. Kostumi çë shihet te fotografia qe i marr hua ka tradhita kulturore e Shqipërisë.

           
 

Jetra veshje karakteristike e katundit tonë është ajo “paqane”  ç’është pa ata stolisje çë karakterixonjën veshjen llambadhore.

Veshja paqane i qaset asaj llambadhore e është e bënur ka linja e xhipuni pa galune, por me rriç; edhe, sipër sutanës, e karakterixuar me qika të ndëndura, gjëndet një vandizin me motive lulesh çë kundërshtonjën me kullurin e sutanës.